‘วัคซีนวัววิด-19’ ฉีดต่างประเภท ทำได้ไหม ปลอดภัยหรือไม่

ในเวลานี้ ในหลายประเทศ มีการเรียนการใช้ ‘วัคซีนวัววิด-19’ โดยการ ‘ฉีดยาต่างประเภท’ ตัวอย่างเช่น ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ แล้วก็ ไฟเซอร์ หรือ ในประเทศไทย ที่กำลังเรียน ‘ซิโนแวค’ แล้วก็ ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ เผื่อในกรณีแพ้วัคซีนต้องเปลี่ยนยี่ห้อ วัคซีนขาด หรือฉีดกระตุ้นเข็ม 3

ถึงแม้ในขณะนี้การให้ ‘วัคซีนวัววิด-19’ ยังเสนอแนะให้วัคซีนประเภทเดียวกันทั้งเข็มที่หนึ่งแล้วก็สอง แม้กระนั้นด้วยเหตุผลว่าบางคนฉีดเข็มแรกแล้วแพ้ ควรต้องฉีดเข็มที่สองต่างประเภทกัน ตัวอย่างเช่น เข็มแรกฉีด ‘ซิโนแวค’ เข็มที่ 2 ฉีดเป็น ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ หรือกรณีวัคซีนเข็ม 3 ทำให้ปัจจุบัน ศูนย์ช่ำชองด้านไวรัสวิทยาคลินิก ภาควิชาแพทย์ฯ จุฬาฯ ศึกษาวิจัยเพื่อดูความสามารถแล้วก็ผลที่จะเกิดขึ้น
ในเวลานี้ มีการเรียนการฉีดยาต่างประเภทออกจะมากในต่างถิ่น ตัวอย่างเช่น การฉีดขัดกันระหว่าง “ไฟเซอร์” กับ “แอสตร้าเซนเนก้า” การให้วัคซีนต่างประเภทกันได้ผลชัดแล้วว่า การให้แอสตร้าเซนเนก้าเข็มแรก แล้วกระตุ้นด้วยไฟเซอร์ ได้ผลภูมิคุ้มกันที่สูงเท่าเทียมกับการให้ไฟเซอร์ 2 เข็ม แม้กระนั้นที่เห็นชัดได้อีกอย่างหนึ่งเป็น การให้ 2 ประเภทที่ไม่เหมือนกัน จะมีระดับภูมิคุ้มกันในหน่วยความจำ CD8 T cells ดีกว่า

• เรียน ‘ฉีดยาต่างประเภท’ ในไทย

สำหรับในประเทศไทยในเวลานี้ ‘วัคซีนวัววิด-19′ ที่ใช้มี 2 ยี่ห้อเป็น’ซิโนแวค’ กับ ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ โดยศูนย์ช่ำชองด้านไวรัสวิทยาคลินิก ภาควิชาแพทยศาสตร์ จุฬาลงมือณ์มหาวิทยาลัย ได้ปฏิบัติงานวิจัยโดยขอทุนจาก ที่ทำการการศึกษาเรียนรู้แห่งชาติ เพื่อดำเนิน “โครงการวิจัย ความปลอดภัย ผลการกระตุ้นภูมิคุ้มกัน แล้วก็การใช้แทนกันของวัคซีนโรคติดเชื้อวัวโรทุ่งนา 2019 ประเภทเชื้อตาย (Inactivated vaccine) แล้วก็ไวรัสเป็นพาหะ (Viral vector vaccine) : การเรียนทดลองทางคลินิก” เพื่อเรียนการฉีดยาเข็มแรก ‘ซิโนแวค’ เข็มที่ 2 ให้วัคซีน ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ หรือให้วัคซีนเข็มแรก ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ เข็มที่ 2 ให้ ‘ซิโนแวค’

• ‘ฉีดยาต่างประเภท’ เผื่อกรณีแพ้วัคซีน วัคซีนขาด หรือฉีดเข็ม 2

“ศ.นพ.ยง ภู่วรชนชั้น” นักค้นคว้าดีเด่นแห่งชาติ สาขาวิทยาศาสตร์การแพทย์ราชบัณฑิต แล้วก็หัวหน้าศูนย์ช่ำชองเฉพาะทางด้านไวรัสวิทยาคลินิก ภาควิชาแพทยศาสตร์ จุฬาลงมือณ์มหาวิทยาลัย ระบุว่า การเรียนจะมีคุณประโยชน์เป็นอย่างมาก ในกรณีเมื่อฉีดเข็มแรกแล้วกำเนิดแพ้วัคซีน เข็ม 2 จำเป็นต้องเปลี่ยนหรือในกรณีที่วัคซีนประเภทใดชนิดหนึ่งขาด ก็สามารถใช้อีกชนิดหนึ่งได้เลย ไม่มีความจำเป็นที่ต้องเก็บวัคซีนไว้เข็ม 2 การจัดการวัคซีนจะง่ายดายมากยิ่งขึ้นมากทำให้การให้วัคซีนเร็วขึ้น

จากข้อมูลพื้นฐานในคนที่แพ้วัคซีนเข็มแรกแล้วก็ไปฉีดเข็ม 2 ต่างประเภทกัน ที่ผ่านมา มีการตรวจพบ 5 ราย โดย 4 รายที่ฉีดยา ‘ซิโนแวค’ เข็มแรกแล้วก็เข็ม 2 ได้รับ ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ ภูมิคุ้มกันที่ขึ้นสูงขึ้นยิ่งกว่าการได้รับวัคซีนประเภทเดียว ‘ซิโนแวค’ 2 ครั้ง แล้วก็ทำนองตรงข้าม เช่นกันมีเพียงแค่ 1 ราย ที่ได้รับ ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ แล้วเข็ม 2 ได้ซิโนแวค อีก 1 เดือนต่อมา ภูมิคุ้มกันที่ขึ้นก็สูงขึ้นยิ่งกว่ามาตรฐานเฉลี่ย

• เรียน ‘วัคซีนวัววิด-19’ ภายใต้ความปลอดภัย

ดังนี้ การเรียนต้องพิจารณาถึงความปลอดภัยหรืออาการใกล้กันว่าจะเพิ่มขึ้นหรือไม่ หากการสับเปลี่ยนวัคซีนปลอดภัยจะเป็นอีกวิถีทางหนึ่งในยามที่วัคซีนขาดหรือแพ้วัคซีน แล้วก็เป็นแนวทางในการที่จะประยุกต์ใช้สำหรับในการกระตุ้นเข็มที่ 3 โดยไม่จำเป็นที่จะต้องใช้วัคซีนประเภทเดียวกัน

“กรณีตัวอย่างหนึ่งเป็นเข็มแรกฉีด ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ ไปแล้ว ต่อไป 1 เดือนต่อมา จะไปฉีดไข้หวัดใหญ่ เดินขึ้นไปจะฉีดไข้หวัดใหญ่ เลี้ยวไม่ถูกห้อง ไปห้องฉีด ‘วัคซีนวัววิด-19’ ก็เลยได้ฉีดยา ‘ซิโนแวค’ แทนเป็นเข็มที่ 2 อาการใกล้กันไม่มี ด้วยเหตุดังกล่าว ในเวลานี้ก็เลยอยู่ระหว่างการเรียนกรณีเช่นนี้ว่าถ้าฉีดขัดยี่ห้อจะคืออะไร แล้วก็สิ่งที่ต้องพิจารณาถัดไปเป็นถ้าฉีดครบ 2 เข็มแล้ว เข็มที่ 3 อยากจะฉีดยี่ห้ออื่น เพราะวัคซีนที่มีหลายบริษัท ถ้าขัดไปๆมาๆจะคืออะไร ควรมีการเรียนออกมาให้ชัดแจ้ง” ศ.นพ.ยง กล่าว

• อาสาสมัคร ‘ฉีดยาต่างประเภท’

ที่ผ่านมา ทางโครงงานฯ ได้เปิดรับสมัครอาสาสมัครรับวัคซีนเข็มที่หนึ่งแล้วก็สอง ต่างประเภทกัน โดยกรุ๊ปแรกจะฉีดเข็มแรกเป็นซิโนแวค เข็มที่ 2 เป็นแอสตร้าเซนเนก้า แล้วก็อีกกรุ๊ปจะฉีดเข็มแรกเป็นแอสตร้าเซนเนก้า เข็มที่ 2 เป็นซิโนแวค แล้วก็จะมีการบันทึกอาการใกล้กันของวัคซีนแล้วก็วัดภูมิคุ้มกันเป็นระยะ เพื่อให้ได้ข้อมูลทางวิชาการก่อนนำไปใช้จริง

สำหรับ คุณสมบัติของอาสาสมัคร ตัวอย่างเช่น

1. อายุ 18 ปีขึ้นไป

2. อาศัยอยู่ในกรุงเทวดาหรือปริมณฑล แล้วก็สบายเดินทางมารับวัคซีนแล้วก็เจาะเลือดตามนัด (ในวันแล้วก็เวลาราชการ)

3. ไม่เคยติดเชื้อโรคไวรัสวัวโรทุ่งนา 2019 มาก่อน

4. ไม่เคยได้รับวัคซีนวัววิด-19 มาก่อน

5. ไม่มีเรื่องราวโรคภูมิแพ้ หรือเคยแพ้องค์ประกอบของสารที่อยู่ในวัคซีน

6. อาสาสมัคร เต็มใจเข้าร่วมโครงงานโดยยินยอมเป็นลายลักษณ์อักษร

7. ไม่มีโรคประจำตัวเรื้อรัง ที่ต้องนอนโรงพยาบาล

8. ไม่กินยากดภูมิคุ้มกัน

9. ไม่มีเรื่องราวโรคมะเร็ง โรคภูมิคุ้มกันบกพร้อม จากการได้รับเชื้อไวรัสที่เป็นสาเหตุของโรคภูมิคุ้มกับบกพร่อง หรือเป็นมาแต่กำเนิด

ดังนี้ ภายหลังที่ประกาศเพียงแค่ 6 ชั่วโมง มีผู้สมัครถึงกว่า 700 คน จากที่ขอคณะกรรมการจริยธรรม เพื่อศึกษาวิจัยเพียงแค่ 90 คน เพื่อให้ได้ผลอย่างละเอียดลออแล้วก็ถัดไปจะได้นำไปใช้ได้จริง

นอกจากนี้ คนที่ฉีดยาเข็มที่ 1 แล้วก็ เข็มที่ 2 ต่างประเภทกัน เมื่อฉีดหลังเข็มที่ 2 แล้วครบ 1 เดือนแล้วก็อยากได้ตรวจภูมิคุ้มกันหลังฉีดเข็มที่สอง ทางศูนย์ฯ ยินดีที่จะตรวจภูมิคุ้มกันให้ สามารถไต่ถามข้อมูลเพิ่มเติมนอกเหนือจากนี้พอดี ศูนย์ช่ำชองด้านไวรัสวิทยาคลินิก ภาควิชาแพทยศาสตร์ จุฬาลงมือณ์มหาวิทยาลัย โทร 02-256-5324 แล้วก็ 02-256-4909

• เตรียมการ สถานการณ์วัววิดกลายประเภท

ศ.นพ.ยง กำหนดเพิ่มเติมว่า สำหรับ วัววิด-19 สายพันธุ์ไวรัสเดลต้า (อินเดีย) มีการบอกว่าจะก่อให้ความสามารถของวัคซีนต่ำลง แม้กระนั้นก็เพียงเล็กน้อยเมื่อเปรียบเทียบกับสายพันธุ์เบต้า (แอฟริกาใต้) การระบาดของประเทศไทยในเวลานี้ยังเป็นสายพันธุ์อัลฟ่า (อังกฤษ) พบได้ถึงร้อยละ 96 วัคซีน ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ แล้วก็ ‘ซิโนแวค’ สามารถลดความร้ายแรงแล้วก็ลดอัตราเจ็บป่วยตายได้ดังเช่นการศึกษาวิจัยที่ภูเก็ต
“ในอนาคตหากมีการระบาดสายพันธุ์เดลต้าหรืออินเดียแล้วก็ควรต้องใช้ภูมิคุ้มกันที่ระดับค่อนข้างสูงขึ้น เราจะฉีดเพิ่มด้วยวัคซีนอะไรที่มีตัวอย่างเช่น ซิโนฟาร์ม ไฟเซอร์ โมเดอร์ทุ่งนา ก็เป็นไปได้ เพียงแค่กระตุ้นเข็มเดียวไม่ว่าจะเป็นวัคซีนอะไรก็จะได้ผลภูมิคุ้มกันสูงมากจะสูงขึ้นอีกเป็น 10 เท่า ตามหลักการของวัคซีนในเข็มกระตุ้น”

• ข้อมูลพื้นฐาน ‘ฉีดยาต่างประเภท’ ภูเขาไม่ฯ สูงขึ้น

ในทำนองเดียวกันข้อมูลพื้นฐานของศูนย์ฯ ที่ทำวิจัยอยู่ พบว่า การให้วัคซีน ‘ซิโนแวค’ เข็มแรก แล้วกระตุ้นด้วย’แอสตร้าเซนเนก้า’ ได้ภูมิคุ้มกันที่สูงมาก มากกว่าการให้’ซิโนแวค’ 2 เข็ม แล้วก็ระดับค่อนข้างสูงเป็นน้องๆไฟเซอร์ ด้วยเหตุดังกล่าว ในสภาวะปัจจุบัน เราควรรีบให้วัคซีนไปก่อนให้ครบแล้วก็ครอบคลุมพลเมืองให้สูงที่สุด เพื่อปกป้องการป่วยแล้วก็การเสียชีวิตให้เร็วที่สุด แล้วก็เมื่อเชื้อกลายพันธุ์ที่ทำให้ความสามารถของวัคซีนต่ำลงก็สามารถกระตุ้นด้วยวัคซีนอื่นๆหรือวัคซีนประเภทเดียวกันให้ภูเขามิสูงเพียงพอสำหรับในการปกป้องไวรัสกลายพันธุ์นั้น ตราบจนกระทั่งจะมีวัคซีนใหม่ที่เฉพาะกับไวรัสกลายพันธุ์
“เราไม่มีวันเลือก ตอนนี้มีวัคซีน 2 ตัวก็ให้ให้เร็วที่สุด ในอนาคตหากมีวัคซีนมากเพียงพอแล้วก็หลายประเภท ผู้ใดจะทำการกระตุ้นด้วยวัคซีนอะไรก็สามารถทำเป็น อย่าไปพะวักพะวงกับปัญหาที่ยังไม่กำเนิดอย่างที่มีเสียงเล่าขานกันมากขนาดนี้” ศ.นพ.ยง กำหนด

jula1

• เรียน ‘ฉีดยาต่างประเภท’ ในต่างถิ่น

สำหรับประเทศ “ประเทศสเปน” รอยเตอร์ส รายงานผลการศึกษาเรียนรู้ “โครงงานคอมไบแวคซ์” ที่ปฏิบัติงานโดยสถาบันสุขภาพคาร์ลอสที่ 3 ซึ่งได้รับการผลักดันจากรัฐบาลประเทศสเปน โดยใช้อาสาสมัคร อายุระหว่าง 18-59 ปี ปริมาณ 670 คน ซึ่งทั้งปวงได้รับวัคซีน ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ ในโดสแรก แล้วก็ในปริมาณนี้ 450 คน ได้รับการฉีดยาไฟเซอร์เป็นโดสที่ 2 พบว่า มีความปลอดภัยแล้วก็มีประสิทธิภาพสูง มีค่าแอนติบอดี อิมมูโนโกลบูลินจี (IgG) ในกระแสโลหิต สูงขึ้นยิ่งกว่า 30-40 เท่า เมื่อเทียบกับกลุ่มของตัวอย่างที่ได้รับวัคซีน ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ เพียงแค่โดสเดียว
แล้วก็มีค่าแอนติบอดีเพิ่มขึ้น 7 เท่า ซึ่งจัดว่ามากกว่าอย่างมีนัยยะสำคัญ เมื่อเทียบกับกรุ๊ปที่ฉีดยา ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ ทั้ง 2 โดส ซึ่งพบแอนติบอดีเพิ่มขึ้น 2 เท่า โดยมีเพียงแค่ร้อยละ 1.7 ของผู้เข้าร่วมการทดลอง ที่มีรายงานพบผลกระทบร้ายแรง ตัวอย่างเช่น ปวดศีรษะ ปวดกล้าม และไม่สบายเนื้อไม่สบายตัว

ด้าน “อังกฤษ” มีโครงงานเรียน “ไม่กซ์ แอนด์ แมทช์” ซึ่งไม่นานมานี้ ได้เผยผลการศึกษาเรียนรู้ว่า พสกนิกรที่ได้รับวัคซีนไฟเซอร์ภายหลังจากได้รับวัคซีนของ ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ มีลักษณะใกล้กันเล็กน้อยถึงปานกลาง ตัวอย่างเช่น ปวดหัว ตัวสั่น มากกว่าที่คนเป็นผลใกล้กันถ้าได้รับวัคซีนตัวเดียวกัน 2 โดส
สำหรับ “แคนาดา” ปัจจุบันมีการอนุมัติใช้วัคซีน 4 ประเภท ตัวอย่างเช่น โมเดอร์ทุ่งนา , ไฟเซอร์ , แอสตร้าเซนเนก้า แล้วก็ จอห์นสัน แอนด์ จอห์นสัน แม้กระนั้นหลายพื้นที่ในแคนาดาเริ่มยับยั้งการใช้วัคซีนแอสตร้าเซนเนก้า สำหรับในการฉีดเข็มแรก จากความรู้สึกหนักใจเรื่องการกำเนิดลิ่มเลือด

โดยตอนวันที่ 1 ไม่.ย. คณะกรรมการที่ปรึกษาด้านภูมิคุ้มกันแห่งชาติแคนาดา (National Advisory Committee on Immunization: NACI) อนุญาตให้เข้ารับ ‘วัคซีนวัววิด-19’ โดสแรกแล้วก็โดสสองต่างประเภทกันได้ ใน 3 ประเภทเป็นไฟเซอร์ โมเดอร์ทุ่งนา แล้วก็ ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ อย่างไรก็ดี สาธารณสุขแคนาดา ก็ยังขอให้ชาวแคนาดาฉีดยาประเภทเดียวกันถัดไปถ้าเป็นไปได้

นอกจากนี้ ในประเทศอื่นๆตัวอย่างเช่น จีน ฟินแลนด์ ฝรั่งเศส นอร์เวย์ รัสเซีย เกาหลีใต้ สวีเดน ประเทศสหรัฐอเมริกา ยังมีการเรียนประเด็นนี้เช่นกัน

Related Post